Informacje ogólne
D-STAR - jest to standard komunikacji cyfrowej dla radioamatorów opublikowany w 2001 r. po trzech latach badań prowadzonych przez JARL (Japan Amateur Radio League). Badania finansowane były przez rząd japoński. Jako pierwsza w badaniach i testach brała udział japońska firma ICOM, ona też pierwsza wypuściła na rynek radiotelefony z D-STAR.
D-STAR jest protokołem otwartym, udostępnionym przez JARL do różnych implementacji.
W D-STAR rozróżniamy dwa sposoby komunikacji:
* DV - Digital Voice* DD - Digital Data
DV, czyli cyfrowy dźwięk zakodowany voicecoderem AMBE (2020) z prędkością 2,4Kbps, ale po dodaniu korekcji błędów (FEC) osiąga przepływność 3,6Kbps. Dodatkowo w kanale wraz z cyfrowym dźwiękiem możemy przesyłać dane o prędkości do 1,2Kbps. Całkowita przepływność w kanale wynosi, więc 4,8Kbps. Stosowane modulacje to: GMSK, QPSK, oraz 4FSK. Zajmowane pasmo to 6kHz, a przełączanie między nadajnikiem a odbiornikiem wynosi mniej niż 100ms. Stosowane metody pracy: półdupleks, oraz simpleks. DD, czyli dane cyfrowe mają zastosowanie w pasmach wyższych (od 1,2GHz). Maksymalna przepływność wynosi 128Kbps, przy zajmowanym kanale o szerokości 150kHz. Stosowane rodzaje modulacji jak dla DV. Czas przełączania się między TX/RX mniej niż 50ms, a stosowany rodzaj pracy to simpleks. Dodatkowym rodzajem pracy stosowanym w D-STAR, to praca jako linki danych między stacjami węzłowymi (Backbone communication). Przesyłany jest cyfrowy dźwięk, dane, oraz sygnalizacja potrzebna do pracy miedzy przemiennikami. Stosowana praca full dupleks, modulacja GMSK o przepływności maksymalnej 10Mbps i zajmująca kanał o szerokości 10,5MHz. Przy tej szerokości kanału stosowane pasmo to 10GHz. W tej transmisji używana jest metoda przesyłania danych według protokołu ATM z multiplexingiem.
Radiotelefony
W zasadzie jedynym producentem urządzeń jest ICOM. ICOM posiada kilka różnych typów radiotelefonów pracujących w FM i D-STAR. Są to:* IC-E91 (w wersji amerykańskiej IC-91A/AD); moc: 5W (2m), 5W (70cm); opcjonalny moduł UT-121
* IC-2200H; moc: 65W (2m); opcjonalny moduł UT-118
* IC-V82 / U82; moc: 7W (2m), 5W (70cm); opcjonalny moduł UT-118
* ID-1; 10W (23cm)
* ID-800; moc: 55W (2m), 50W (70cm)
* IC-E92D (w wersji amerykańskiej IC-92A/AD); moc: 5W (2m), 5W (70cm); wbudowany moduł D-Star
* IC-E880D; moc: 50W (2m/70 cm); wbudowany moduł D-Star
* IC-E80D; moc: 5W (2m/70 cm); wbudowany moduł D-Star
* IC-E2820; moc: 50W (2m/70 cm); opcjonalny moduł UT-123
W chwili obecnej dostępne na polskim rynku są radiotelefony IC-E91, IC-2200, IC-V82 / U-82, IC-E92D, IC-E880D, IC-E80D, IC-E2820. Do części urządzeń dostępnych w Europie i Polsce potrzebne są opcjonalne moduły do D-STAR (UT-118, lub UT-121). Pozostałe urządzenia posiadają wbudowane moduły D-STAR.
Przemienniki fabryczne
ICOM produkuje moduły DV na pasma 145 MHz, 430 MHz, 1.2 GHz, DD na 1.2GHz oraz moduł kontrolera. Wszystkie przystosowane są do instalacji w 19" racku. Na pierwszy rzut, poszczególne moduły z różnych pasm wyglądają identycznie. Jedynym różniącym się modułem jest moduł ID-RP 2C, który pełni rolę sterownika przemiennika. Umożliwia on podpięcie do 4 przemienników na różne pasma, oraz linku ID-RP 2L . Ponadto wyposażony jest w złącza umożliwiające programowanie, oraz złącze Ethernet do transmisji danych, zarządzania zdalnego, oraz linkowania przemienników (wewnętrzne-między pasmami, oraz zewnętrzne). Urządzenia nie są wyposażone w dupleksery. Koszt takiego urządzenia wynosi 1100-1500USD, oraz 3300USD (w zależności od pasma i modułu-najdroższy jest moduł przemiennika ID-RP2V).Zdjęcia
